- Aynı işverende deneme süresi dahil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. İzin süresi çalışma süresine göre en az 14, 20 veya 26 gündür.
- İş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin (istifa, işten çıkarılma, emeklilik dahil), kullanılmayan izin günlerinin ücreti işçiye ödenir.
- Ücret, işten ayrıldığınız tarihteki çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır: aylık ücret ÷ 30 × kullanılmayan gün. SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
- Zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Hesaplama aracımızla kullanılmamış izin ücretinizin yaklaşık brüt ve net tutarını, isterseniz kıdem ve ihbar tazminatınızla birlikte hesaplayabilirsiniz.
Yıllık izne kimler hak kazanır?
4857 sayılı İş Kanunu’na göre işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçiye yıllık ücretli izin verilir. Bu süre hesaplanırken aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde çalışılan süreler birleştirilir.
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. İşçinin “izin istemiyorum” demesi ya da sözleşmeye izin kullanılmayacağına dair bir hüküm konması bu hakkı ortadan kaldırmaz. Niteliği gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlar için bu kurallar uygulanmaz.
Kaç gün izin hakkım var?
Kanunda öngörülen en az izin süreleri, çalışma sürenize göre şöyledir:
| Çalışma süresi | Yıllık izin (en az) |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl (dahil) ve daha fazla | 26 gün |
- 18 yaş ve altındaki işçilerle 50 yaş ve üstündeki işçilerin yıllık izni 20 günden az olamaz.
- Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılır.
- Bu süreler en az sürelerdir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.
- İzninize denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin sürenizden sayılmaz. Örneğin izniniz bir bayramı kapsıyorsa, bayram günleri izninizden düşülmez.
Örnek: 7 yıl çalışmış bir işçinin hak ettiği toplam izin: ilk 5 yıl için 5 × 14 = 70 gün, 6. ve 7. yıllar için 2 × 20 = 40 gün; toplam 110 gün. Bu işçi yıllar içinde 60 gün izin kullandıysa, kullanılmamış izni 50 gündür.
Hangi süreler çalışılmış sayılır?
İzin hakkının hesabında, fiilen çalışılmayan bazı süreler de çalışılmış gibi sayılır. Başlıcaları:
- Kaza veya hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler (kanunda belirtilen süreye kadar),
- Kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı günler,
- Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri,
- İşveren tarafından verilen diğer izinler ve önceki yıllarda kullanılan yıllık izinler,
- İşçinin arabuluculuk toplantılarına katılması gibi sebeplerle işe gidemediği günler.
İzin nasıl kullanılır?
- İşveren izni bölemez ve izni kesintisiz vermek zorundadır. Ancak taraflar anlaşırsa izin, bir parçası en az 10 gün olmak üzere bölünerek kullanılabilir.
- İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler, hastalık izinleri yıllık izinden düşülemez.
- İznini işyerinin bulunduğu yer dışında geçirecek işçiye, talep etmesi ve bunu belgelemesi şartıyla dört güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- İşveren, izin dönemine ait ücreti işçi izne çıkmadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
- İşveren, işçilerin yıllık izinlerini gösteren bir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.
İşten ayrılınca kullanmadığım izinler ne olur?
İş Kanunu’nun 59. maddesine göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye ödenir. İşçi ölmüşse bu ücret mirasçılarına ödenir.
- İstifa etseniz de bu ücreti alırsınız. Kıdem tazminatından farklı olarak, ayrılma sebebinin haklı olup olmaması izin ücretini etkilemez.
- Önceki yıllarda kullanmadığınız izinler “yanmaz”. Zamanaşımı ancak iş sözleşmesi sona erince başladığından, çalıştığınız süre boyunca biriken ve kullanılmayan tüm izin günlerinin ücretini talep edebilirsiniz.
- İşveren sizi işten çıkarırken, ihbar (bildirim) süresini yıllık izninizle iç içe kullandıramaz. Bildirim süresi ve bu süredeki iş arama izni, yıllık izinden ayrı tutulur.
İzin ücreti nasıl hesaplanır?
- Son ücret esas alınır. İşten ayrıldığınız tarihteki ücretiniz hesaba temel olur.
- Çıplak ücret kullanılır. Yargıtay uygulamasında yıllık izin ücreti, kıdem tazminatından farklı olarak yemek, yol, prim gibi ek ödemeler eklenmeden, çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır.
- Formül: aylık brüt ücret ÷ 30 × kullanılmayan izin günü.
- Kesintiler: İzin ücreti SGK primine tabidir; ayrıca gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. SGK primi bakımından izin ücreti, sözleşmenin sona erdiği aya ait kazanca eklenir. Gelir vergisi yıl içinde biriken matrahınıza göre hesaplandığından, izin ücreti çoğu zaman maaşınızdan daha yüksek bir vergi diliminden vergilendirilir.
Örnek: Aylık çıplak brüt ücreti 45.000 TL olan, 14 gün kullanılmamış izni bulunan ve Ekim 2026’da işten ayrılan bir işçi için:
45.000 ÷ 30 × 14 gün = 21.000 TL brüt
SGK ve işsizlik sigortası işçi payı (%15): 3.150 TL · Gelir vergisi (ücretin yıl boyunca aynı olduğu varsayımıyla, %20–%27 dilim): 3.594,50 TL · Damga vergisi: 159,39 TL → Net yaklaşık 14.096,11 TL
İzinlerimi kullandığımı kim ispat eder?
Yıllık izinlerin kullandırıldığını ispat etmek işverene düşer. İşveren bunu genellikle işçinin imzasını taşıyan izin formları, izin kayıt belgesi veya buna denk yazılı belgelerle ispat eder. İşveren izinleri kullandırdığını ispat edemezse, kullanılmayan izin ücretini ödemekle yükümlü olur. Bu nedenle izin formlarını imzalarken üzerinde yazan tarihlerin gerçekten kullandığınız izinle uyuşup uyuşmadığını kontrol etmeniz önemlidir.
İzin ücretim ödenmezse ne yapabilirim?
- Önce arabulucuya başvurmanız gerekir. İşçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (dava şartı arabuluculuk). Arabuluculuk sürecinin ilk toplantısı hakkında bilgi için ilk toplantıya katılmazsam ne olur? yazımıza bakabilirsiniz.
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir.
- Zamanaşımı beş yıldır ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Arabuluculuk bürosuna başvurduğunuz tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur.
Sık sorulan sorular
Bir yılı doldurmadan ayrıldım, izin ücreti alabilir miyim?
Kanuna göre yıllık izin hakkı bir yıllık çalışmayla doğar; bu nedenle bir yılı doldurmadan ayrılan işçinin kanundan doğan izin ücreti alacağı olmaz. İş sözleşmenizde daha önce izin hakkı tanındıysa durum farklı olabilir.
Kıdem tazminatı alamıyorum, izin ücretini de mi alamam?
Hayır, bunlar birbirinden bağımsızdır. Haklı bir sebep olmadan istifa ettiğiniz için kıdem tazminatı alamasanız bile, kullanmadığınız izinlerin ücretini alırsınız. Kıdem ve ihbar tazminatına hangi durumlarda hak kazanıldığını kıdem ve ihbar tazminatı yazımızda anlattık.
İşveren izin ücretimi maaşımla birlikte ödedi mi, nasıl anlarım?
Çıkış ayına ait ücret bordronuzda “yıllık izin ücreti” veya benzeri bir kalem olup olmadığına bakabilirsiniz. Bordroda böyle bir ödeme görünmüyorsa ve banka hesabınıza da yatmamışsa, ödeme yapılmamış olabilir.
Ne kadar alacağınızı merak ediyorsanız: Hesaplama aracımızda “Kullanılmamış yıllık izin ücreti” seçeneğini işaretleyerek yaklaşık tutarı hesaplayabilirsiniz.
İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu m.50, m.53, m.54, m.55, m.56, m.57, m.59, Ek m.3 · 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 · 5510 sayılı Kanun m.80 · Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.97
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Alacağın varlığı ve tutarı somut olayın özelliklerine göre değişir; mevzuat ve yargı içtihatları da değişebileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.