Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti nasıl hesaplanır?
2429 sayılı Kanun’a göre ulusal bayram ve genel tatil günleri şunlardır: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 28 Ekim saat 13.00’ten itibaren ve 29 Ekim; Ramazan Bayramı (arife günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 gün) ve Kurban Bayramı (arife günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 gün). Bir yılda toplam 15,5 gün eder.
İş Kanunu’nun 47. ve 49. maddelerine göre bu günlerde çalışmayan işçinin ücreti tam ödenir; tatil yapmayıp çalışan işçiye ise ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücret ödenir. Aylık ücretli çalışan için aylık ücret o günü zaten kapsar; araç, tatilde çalışılan günler için ödenmesi gereken bu ek bir günlük ücreti hesaplar.
- Çıplak ücret: Hesapta ek ödemeler (yemek, yol, prim vb.) dikkate alınmaz.
- Dinlenme günü: Haftalık dinlenme gününüze (örneğin 6 gün çalışanlarda pazar) denk gelen tatillerde zaten çalışılmadığından bu günler hesaba katılmaz. Formda haftada kaç gün çalıştığınızı seçin.
- Geçmiş yılların ücreti: Her tatil gününün ücreti, o tarihte alınan ücrete göre hesaplanır. Geçmiş ücretler bilinmiyorsa Yargıtay, son ücretin asgari ücrete oranını geçmiş dönemlere uygular. Araç da bu yöntemi kullanır: Son çıplak ücretinizin asgari ücretin kaç katı olduğunu bulur ve her tatil gününü o tarihteki brüt asgari ücrete göre hesaplar. Geçmiş dönem bordrolarınız varsa ya da ücretiniz tüm dönemde aynı kaldıysa gerçek tutar farklı olabilir.
- Zamanaşımı: Ücret alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir ve her dönemin alacağı kendi ödeme tarihinden itibaren ayrı ayrı zamanaşımına uğrar. Bu nedenle araç, çıkıştan geriye en fazla 5 yıllık dönemi hesaplar. Zamanaşımı arabuluculuk bürosuna başvuruyla durur; çıkıştan sonra başvurmadan geçen süre kadar en eski dönem zamanaşımına uğramış olabilir.
- Kesintiler: UBGT ücretinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
Bayramda çalışmanın zorunlu olup olmadığı, ispat ve zamanaşımı hakkında ayrıntılı bilgi için Bayram ve resmî tatilde çalışma ücreti (UBGT) nasıl hesaplanır? başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
Vergi ve prim kesintisi
UBGT ücretinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, çıkış yılında maaşınızdan biriken matrahın üzerine eklendiği için çoğu zaman maaşınızdan daha yüksek bir dilimden hesaplanır. Bordronuzdaki kümülatif gelir vergisi matrahını girerseniz hesap bu tutar üzerinden yapılır; girmezseniz araç, ücretinizin yıl başından çıkış ayına kadar aynı olduğunu varsayarak tahmin eder.
Diğer işçilik alacakları
Formdaki kalemleri işaretleyerek kıdem ve ihbar tazminatını, kullanılmamış yıllık izin ücretini ve fazla mesai ile hafta tatili ücretini de aynı anda hesaplayabilirsiniz. Bu kalemlerin nasıl hesaplandığı için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama, yıllık izin ücreti hesaplama ve fazla mesai ücreti hesaplama sayfalarına bakabilirsiniz. İşçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3).
İlgili mevzuat: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun m.1, m.2 · 4857 sayılı İş Kanunu m.47, m.49 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.147 · 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 · 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.103 · 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu · 5510 sayılı Kanun m.80, m.81, m.82 · 4447 sayılı Kanun m.49
Ankara BAM 5. Hukuk Dairesi 14.09.2018, E.2017/3500, K.2018/1911 (dinlenme gününe denk gelen tatil)
Asgari ücret: Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararları. Dini bayram tarihleri: Diyanet İşleri Başkanlığı.