İşsizlik maaşı nasıl hesaplanır?
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 50. maddesine göre günlük işsizlik ödeneği, işten ayrılmadan önceki son dört aydaki prime esas brüt kazançlarınızın günlük ortalamasının %40’ıdır. Ödenek aylık olarak ödenir ve aylık tutar, brüt asgari ücretin %80’ini geçemez. Ödenekten yalnızca damga vergisi kesilir; başka vergi veya kesinti yapılmaz.
Örneğin son dört aydaki aylık brüt kazancınız 40.000 TL ise aylık ödenek 40.000 × %40 = 16.000 TL’dir; binde 7,59 damga vergisi düşülünce elinize yaklaşık 15.878,56 TL geçer. Aylık brüt kazancınız asgari ücretin iki katını aşıyorsa ödenek üst sınırdan bağlanır.
Ne kadar süre ödenir?
Ödeme süresi, işten ayrılmadan önceki son üç yılda kaç gün işsizlik sigortası primi ödendiğine göre belirlenir:
| Son 3 yılda prim günü | Ödeme süresi |
|---|---|
| En az 600 gün | 180 gün (6 ay) |
| En az 900 gün | 240 gün (8 ay) |
| En az 1080 gün | 300 gün (10 ay) |
Ayrıca işten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca iş sözleşmesiyle çalışmış olmanız gerekir.
Kimler işsizlik maaşı alabilir?
Kendi isteğiniz ve kusurunuz dışında işsiz kalmış olmanız gerekir. Kanunda sayılan başlıca durumlar şunlardır:
- İşverenin bildirim (ihbar) süresine uyarak iş sözleşmesini feshetmesi,
- Sizin haklı nedenle feshetmeniz; örneğin ücretinizin ödenmemesi, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı veya sağlık sebepleri,
- İşverenin sağlık sebepleri veya zorlayıcı sebeplerle feshetmesi,
- Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin bitmesi,
- İşyerinin kapanması, devri ya da işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle işten çıkarılma,
- Özelleştirme nedeniyle işsiz kalma.
Alınamayan durumlar: Haklı bir neden olmadan istifa, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış (örneğin devamsızlık) gerekçesiyle işten çıkarılma ve emeklilik. Karşılıklı anlaşmayla ayrılma gibi kanunda açıkça sayılmayan durumlarda karar, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirdiği işten çıkış koduna ve kayıtlara göre Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından verilir.
Başvuru nasıl yapılır?
İşten ayrıldığınız günden sonraki 30 gün içinde İŞKUR’a şahsen ya da e-Devlet veya İŞKUR’un internet sitesi üzerinden başvurmanız gerekir. Zorlayıcı bir sebep yoksa geç kaldığınız günler ödeme süresinden düşülür. Başvurular izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır; ödenek her ayın 5’inde aylık olarak ödenir.
Ödeme ne zaman kesilir?
Ödenek alırken yeni bir işe başlarsanız, gelir getiren bir iş yaparsanız, yaşlılık (emekli) aylığı almaya başlarsanız veya İŞKUR’un önerdiği uygun bir işi ya da kursu haklı bir neden olmadan reddederseniz ödeme kesilir. Hakkınızı bitirmeden işe girip yeni bir hak kazanamadan tekrar işsiz kalırsanız, önceki hakkınızın kalan kısmından yararlanabilirsiniz.
İşten ayrılırken alabileceğiniz kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ve diğer alacaklar için kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve UBGT hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İlgili mevzuat: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.46, m.48, m.50, m.51, m.52 · 4857 sayılı İş Kanunu m.17, m.24, m.25 (4447 m.51’deki 1475 sayılı Kanun atıfları için 4857 geçici m.1) · 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
Asgari ücret: Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararları.