Brüt maaştan net maaş nasıl hesaplanır?
Bordrodaki brüt ücretten sırasıyla şu kesintiler yapılır; kalan tutar net (ele geçen) ücrettir:
- SGK primi işçi payı (%14): Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası %9, genel sağlık sigortası %5 (5510 sayılı Kanun m.81).
- İşsizlik sigortası primi işçi payı (%1) (4447 sayılı Kanun m.49).
- Gelir vergisi: Brüt ücretten bu iki prim düşülerek gelir vergisi matrahı bulunur. Vergi, yıl başından beri biriken (kümülatif) matraha artan oranlı tarifeyle uygulanır.
- Damga vergisi: Brüt ücretin binde 7,59’u.
- Asgari ücret istisnası: 2022’den beri ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır. Bu yüzden hesaplanan vergilerden, asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi kadar indirim yapılır. Asgari ücretle çalışan bir işçinin ücretinden gelir ve damga vergisi kesilmez.
Primler, prime esas kazancın üst sınırına (SGK tavanı) kadar olan kısım üzerinden kesilir; bu sınırı aşan ücretlerde aşan kısımdan prim kesilmez.
Gelir vergisi dilimleri
| Yıllık kümülatif gelir vergisi matrahı | Oran |
|---|
Net maaşım neden aydan aya değişiyor?
Gelir vergisi her ay yalnızca o ayın ücretine değil, yıl başından beri biriken matraha göre hesaplanır. Yıl ilerledikçe birikmiş matrah bir sonraki dilime geçer ve aynı brüt maaştan daha yüksek oranda vergi kesilir; bu yüzden aynı brüt ücretin net karşılığı genellikle yılın ilk aylarında yüksek, son aylarında düşüktür. Asgari ücret istisnası da asgari ücretin birikmiş matrahı üzerinden hesaplandığından, istisna tutarı da yıl içinde değişir. Hesaplayıcı bu nedenle sonucu on iki ay için ayrı ayrı gösterir.
Aynı net maaşı her ay almak istiyorsanız brüt ücretin yıl içinde artması gerekir. “Net maaştan brüt maaşa” seçeneği her ay için gereken brüt ücreti ayrı ayrı bulur.
İşveren maliyeti
İşveren, brüt ücrete ek olarak kendi prim payını öder. 2026 yılında özel sektör işvereni için oranlar şöyledir:
| Prim | İşveren payı |
|---|---|
| Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası (5510 m.81/1-a) | %12 |
| Hazinece karşılanan kısım (5510 m.81/1-ı; şartları sağlayan özel sektör işverenleri) | −%2 |
| Kısa vadeli sigorta kolları (5510 m.81/1-c) | %2,25 |
| Genel sağlık sigortası (5510 m.81/1-f) | %7,5 |
| İşsizlik sigortası (4447 m.49) | %2 |
| Toplam | %21,75 |
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren payı 1 Ocak 2026’dan itibaren %11’den %12’ye çıkmış, Hazinece karşılanan kısım 4 puandan 2 puana inmiştir (7566 sayılı Kanun m.23). Hazine indiriminden yararlanamayan işverenlerde (örneğin kamu işyerleri veya prim borcu bulunan işverenler) maliyet 2 puan daha yüksektir. Genç, kadın, engelli istihdamı, bölgesel veya sektörel teşvikler hesaba katılmamıştır. Hesaplayıcı işveren maliyetini yalnızca 2026 yılı için gösterir.
Hesaba katılmayanlar
- Engellilik indirimi, bireysel emeklilik (BES) kesintisi, sendika aidatı, icra veya nafaka kesintisi gibi kişiye özel kesintiler.
- Yemek, yol gibi ayni veya nakdî yardımların vergi istisnaları. Bu ödemeler bordroda ayrı satırda gösterilir; hesaplayıcı yalnızca girdiğiniz brüt tutarı esas alır.
- 2021 ve öncesi: O yıllarda asgari ücret istisnası yerine kişinin medeni durumuna ve çocuk sayısına göre değişen asgari geçim indirimi (AGİ) vardı; bu yüzden 2021 ve öncesi hesaplanmaz.
- Kısmi süreli çalışma ve eksik günlü aylar: Tam süreli çalışan bir işçinin brüt ücreti asgari ücretten düşük olamaz. Ay içinde eksik gün varsa prime esas kazanç ve istisna tutarları da değişir.
Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve bayram tatili ücretinin net tutarı için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama, fazla mesai, yıllık izin ve UBGT hesaplama araçlarını; işsizlik maaşı için işsizlik maaşı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
İlgili mevzuat: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.23/18, m.61, m.63, m.103 · 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (1) sayılı tablo IV-1-b ve (2) sayılı tablo IV-34 · 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.80, m.81, m.82 · 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.49 · 7566 sayılı Kanun m.23 (RG 19.12.2025/33112) · 4857 sayılı İş Kanunu m.32, m.39
Asgari ücret: Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararları. Gelir vergisi tarifesi: Gelir Vergisi Genel Tebliğleri. Prime esas kazanç üst sınırı: SGK genelgeleri.